Ngày 25/6, lãnh đạo Hội Nữ trí thức Việt Nam đã đến trao danh hiệu vinh danh Nữ trí thức Việt Nam tiêu biểu giai đoạn 2011- 2026 cho PGS.TS Nguyễn Thị Hòe, Phó Chủ tịch Hội Nữ trí thức Việt Nam, Chủ tịch Tập đoàn Sơn KOVA. Đây là hoạt động có ý nghĩa nhằm tôn vinh những nữ trí thức có nhiều đóng góp nổi bật cho sự phát triển khoa học, giáo dục, kinh tế và xã hội của đất nước
Từ giảng đường đến doanh nghiệp khoa học mang thương hiệu Việt.
PGS.TS Nguyễn Thị Hòe không chỉ được ghi nhận bởi những thành tựu khoa học nổi bật mà còn bởi hành trình hơn nửa thế kỷ bền bỉ cống hiến cho giáo dục, nghiên cứu và doanh nghiệp. Từ một giảng viên đại học, bà đã đưa công nghệ Nano từ vỏ trấu, một phụ phẩm nông nghiệp của Việt Nam, trở thành nền tảng tạo nên những sản phẩm mang dấu ấn khoa học Việt có mặt tại nhiều quốc gia trên thế giới.
Theo GS.TS Lê Thị Hợp, Chủ tịch Hội Nữ trí thức Việt Nam, trải qua 15 năm xây dựng và phát triển, Hội hiện quy tụ khoảng 6.000 hội viên là các giáo sư, phó giáo sư, tiến sĩ, bác sĩ, kỹ sư, doanh nhân, nhà quản lý, nghệ sĩ, nhà báo... đang hoạt động trên nhiều lĩnh vực. Từ năm 2018, Hội trở thành thành viên của Mạng lưới các nhà khoa học và kỹ sư nữ khu vực châu Á - Thái Bình Dương (INWES-APNN), từng bước khẳng định vị thế của nữ trí thức Việt Nam trên trường quốc tế.
Trong đợt tôn vinh năm nay có 44 nữ trí thức tiêu biểu, gồm 14 giáo sư, 14 phó giáo sư, 4 Anh hùng Lao động thời kỳ đổi mới cùng nhiều nhà giáo, thầy thuốc, nghệ sĩ và nhà ngoại giao.
Trong số đó, PGS.TS Nguyễn Thị Hòe là gương mặt đặc biệt khi vừa là nhà khoa học, vừa là doanh nhân tiên phong đưa kết quả nghiên cứu vào sản xuất quy mô lớn.
Suốt 33 năm đứng trên bục giảng đại học, bà công bố hơn 50 công trình nghiên cứu khoa học. Tuy nhiên, thay vì dừng lại ở các công bố học thuật, bà lựa chọn con đường khó hơn là thương mại hóa kết quả nghiên cứu để phục vụ đời sống.
Từ những hạt vỏ trấu tưởng như chỉ là phụ phẩm nông nghiệp, bà cùng cộng sự nghiên cứu thành công công nghệ Nano Silicat, đặt nền móng cho sự ra đời của Tập đoàn Sơn KOVA. Đến nay, KOVA đã phát triển thành hệ thống gồm 12 nhà máy, 12 công ty và 7 phòng thí nghiệm, tạo việc làm cho hơn 2.000 lao động.
Đặc biệt, công nghệ Nano từ vỏ trấu đã giúp KOVA trở thành thương hiệu Việt đầu tiên nghiên cứu thành công nhiều dòng sơn công nghệ cao và xuất khẩu sang Singapore, Malaysia, Mỹ, Đức, Nga, Campuchia cùng nhiều quốc gia Trung Đông.
Khoa học chỉ có ý nghĩa khi phục vụ con người
Điều tạo nên dấu ấn của PGS.TS Nguyễn Thị Hòe không chỉ là việc làm chủ công nghệ Nano mà còn là định hướng ứng dụng khoa học vào giải quyết những bài toán thực tiễn.
Tại buổi gặp mặt sau lễ trao danh hiệu, bà giới thiệu với đoàn công tác các phòng thí nghiệm, quy trình nghiên cứu và những sản phẩm được phát triển từ công nghệ Nano Silicat chiết xuất từ vỏ trấu.
Một trong những sản phẩm gây ấn tượng là vật liệu chống đạn thế hệ mới. Thay vì sử dụng hoàn toàn vật liệu Kevlar truyền thống, lớp sơn Nano Composite từ vỏ trấu có thể phủ lên áo và mũ bảo hộ, giúp giảm từ 60-70% trọng lượng áo chống đạn nhưng vẫn đảm bảo khả năng giảm sát thương. Theo bà Hòe, vật liệu này còn không độc hại đối với người sử dụng và mở ra triển vọng ứng dụng trong lĩnh vực quốc phòng, an ninh.
Ở lĩnh vực phòng cháy chữa cháy, KOVA cũng phát triển dòng sơn chống cháy hệ nước có khả năng chịu nhiệt từ 800-1.200 độ C trong thời gian lên đến 6 giờ mà không phát sinh khí độc. Khi gặp lửa, lớp sơn sẽ tự phồng lên, tạo thành lớp cách nhiệt giúp bảo vệ kết cấu công trình.
Trong khi đó, xuất phát từ thực tế tình trạng nhiễm khuẩn tại các cơ sở y tế và nơi công cộng, nhóm nghiên cứu của bà đã phát triển dòng sơn kháng khuẩn ứng dụng Nano bạc. Công nghệ này giúp ức chế sự phát triển của nhiều loại vi khuẩn gây bệnh như tụ cầu vàng, E.coli, Salmonella hay Pseudomonas, hướng đến việc tạo ra môi trường an toàn hơn cho bệnh viện, trường học và các công trình dân dụng.
Điểm chung trong các công trình nghiên cứu của bà là đều hướng tới mục tiêu phục vụ con người, giải quyết những nhu cầu thực tế thay vì chỉ dừng ở giá trị học thuật.
Bên cạnh hoạt động nghiên cứu và điều hành doanh nghiệp, PGS.TS Nguyễn Thị Hòe còn cho biết bà dành nhiều tâm huyết cho việc phát triển thế hệ kế cận thông qua Quỹ Giải thưởng KOVA do bà sáng lập.
Nhiều năm qua, Quỹ không chỉ trao thưởng cho các công trình khoa học ứng dụng có giá trị mà còn cấp học bổng cho sinh viên vượt khó, hỗ trợ các dự án khởi nghiệp sáng tạo và tôn vinh những cá nhân có hành động đẹp vì cộng đồng. Với bà, đầu tư cho con người chính là đầu tư bền vững nhất của khoa học.
Ở tuổi ngoài 80, nữ giáo sư vẫn giữ phong thái say mê giới thiệu từng phòng thí nghiệm, từng sản phẩm nghiên cứu và không ngừng chia sẻ những ý tưởng mới. Nguồn năng lượng tích cực cùng niềm tin vào sức mạnh của khoa học khiến nhiều người khó hình dung bà đã dành hơn nửa thế kỷ cho giảng dạy, nghiên cứu và khởi nghiệp.
Danh hiệu Nữ trí thức Việt Nam tiêu biểu năm 2026 ( giai đoạn 2011-2026) không chỉ là sự ghi nhận đối với những thành tựu của riêng PGS.TS Nguyễn Thị Hòe, mà còn là sự tôn vinh một thế hệ nữ trí thức đã bền bỉ đưa tri thức Việt bước ra khỏi phòng thí nghiệm, tạo ra những giá trị thiết thực cho xã hội và góp phần khẳng định vị thế của khoa học Việt Nam trên trường quốc tế.
